Na afloop van een diner in BAROC, het opleidingsrestaurant van het Cingel College in Breda, informeerde de tweedejaars kok-in-opleiding of het allemaal naar wens was geweest. Dat gaf mij de kans om hem te vragen waarom hij heeft gekozen voor een beroep in de horeca, “immers, jullie moeten werken als wij feest hebben”. Hij sprak de veelzeggende woorden “ja meneer, dat is waar, maar het zit in mijn bloed, dus….”

Een andere student antwoordde een keer op dezelfde vraag “als mijn gasten met een lach en een goed gevoel het restaurant verlaten, dan heb ik ook feest”.

Kijk, dát zijn verhalen waar je in deze Week van het Onderwijs graag mee voor de dag komt. Zeker zo kort na onze zinderende jaaropening waarin 8 toptalenten zich presenteerden en Jimmy tot topper van ROC West-Brabant 2010 werd verkozen. Bekijkt u dit filmpje maar eens: Onderwijstalent in beeld. 

Zoveel talent, zoveel drive.

Enkele maanden eerder vroeg ik, tijdens een debat met ruim 100 medewerkers uit alle geledingen van ons ROC of wij in ons onderwijs, in onze scholen en colleges, álle talenten van leerlingen en studenten optimaal benutten. Een intrigerende vraag maar het antwoord zo mogelijk nog intrigerender. “Nee Rob, we laten nog veel liggen. Zeker bereiken we mooie diplomaresultaten en dendert de uitval van MBO-studenten omlaag, maar er kan veel en veel meer”. Dit antwoord was zo indringend dat ik vroeg wie van de aanwezigen met me mee wilde denken. Een enthousiaste werkgroep was het resultaat. Dat is onderwijs, altijd maximaal gericht op de leerling, student. Werkbelasting doet er even niet toe, alles aan de kant.

Enkele weken geleden...

De werkgroep komt voor het eerst bij elkaar. Een zinderende discussie volgde tijdens een zinderende avond. Wat een drive. Voorbeelden, opties, mogelijkheden, kansen, alles komt voorbij. Inspirerend vanaf de eerste minuut tot de laatste, tot diep in de avond.

Leest u de resultaten eens mee, uit het verslag van die avond:

1.       Maximale talentontplooiing van leerlingen en studenten begint bij medewerkers.

o        Niet alleen bij de docent en andere medewerkers in het primaire proces.       

o        Halen wij het beste uit ons zelf en zo nee, wat kunnen we daar aan toevoegen? Welke rol kan de ROC West-Brabant Academie daarin spelen en welke verantwoordelijkheid dragen we zelf?

o        Sta jezelf geen sleur toe, maar ga actief op zoek binnen je eigen mogelijkheden.

o        Begrippen vallen als passie, authentiek, enthousiasme, bezieling.

2.       Maximale talentontwikkeling vraagt ook vertrouwen in studenten.

o        Zij kunnen veel meer dan wij zelf soms toestaan. Zij zijn regisseurs van hun eigen toekomst.

o        Prachtige voorbeelden uit de praktijk van “maatschappelijke stages” rollen door de zaal, soms onder het motto: “kijk maar en doe maar”.

o        Loslaten dus, maar tegelijkertijd nabij zijn om te luisteren, te coachen en te steunen.

3.       Wij moeten veel meer leren van elkaar.

o        Binnen éénzelfde college/school weten we lang niet altijd waar een ander team mee bezig is, laat staan binnen het ROC.

o        Er gebeurt zoveel moois, maar ook zoveel dubbel “uitgevonden”.

4.       Twinmates kunnen enorm helpen.

o        MBO/VMBO, professionals/studenten, VWO/VMBO, community coaching, etc.

o        Een klankbord, een tip, feedback, soms een hint, soms een goed gesprek, fysiek en digitaal, social media.

5.       Ontkoppel de intake van werving.

o        Professionaliseer de intake, ga op zoek naar de allerbeste plaats voor deze leerling, op welke opleiding dan ook.

o        Verleng de intake, vind het normaal als jonge mensen nog eens willen switchen, beschouw het als hun recht.

o        Introduceer een professionele “EVC/instap/keuze-procedure” als vanzelfsprekende stap binnen de intake.

6.       Benut de “koploperstrategie”.

o        Het boek “De belofte van Laagland” is ervaren als inspirerend.

o        Verzamel rondom “ontwikkelthema’s” groepjes medewerkers uit alle lagen van de organisatie en over de colleges en scholen heen.

o        Geef ze de ruimte om dingen te doen, te ontwikkelen, te experimenteren binnen kaders.

o        Creëer een sfeer van vertrouwen en veiligheid om werkelijk “out of the box” te denken. 

Ik bedoel maar! En dit is nog maar het begin. De discussie wordt vervolgd. En wat is het mooie? “Beter onderwijs, onderwijs dat het talent van leerling en student nog meer aan de oppervlakte brengt, begint bij ons zelf. Daar moeten we keihard aan willen werken”. Wat is er mooier dan dat onderwijsmensen zich zo indringend zelf de spiegel voorhouden?

Hoe halen we het allerbeste uit ons bloed, uit onze onderwijsgenen? Bij student en medewerker?

Rob Franken

-

Het waren strenge woorden die de lakei van de meester vrijdagavond uitsprak tijdens de uitvoering van het toneelstuk “De verboden Kamer”. Een nieuwe meester, de erfgenaam had zich gemeld. Hij alleen wist het beeld, een buste van de oude vorst, te draaien; hij alleen kon de erfgenaam zijn. En dus zei de lakei: “U bent de erfgenaam, u dien ik en dus bent u vanaf nu mijn meester.”

Zijn oude meester kwam op en wist nog van niets. Maar toen hij de lakei, zijn lakei, een opdracht gaf, gehoorzaamde deze ineens niet meer. Uiteraard tot grote boosheid van de meester, die geen meester meer bleek te zijn. Hij keek hem streng in de ogen, maar de lakei gaf geen krimp. De meester was afgedaan. Een eeuwenoud thema: Weg koning, leve de koning…

Een kleine 200 toeschouwers waren getuige van dit buitengewoon leuke toneelspel dat door de spelers van Tiuri met zichtbaar genoegen en veel passie op de planken werd gebracht. Terecht was een staande ovatie aan het eind van de avond hun deel. Tiuri is een theaterwerkplaats voor mensen met een beperking. De doelstelling is om maximaal talenten aan te spreken en te doen ontwikkelen om op die wijze bij te dragen aan meer zelfrespect en zelfvertrouwen. “Alles uit de kast halen om het beste van jezelf te laten zien”, daar gaat het om. Hoe vertrouwd klinkt dat in de oren, want wat is nu de doelstelling in en achter Onderwijs met Passie, ónze opdracht en missie?

Tiuri heeft een vestiging in Roosendaal en een in Breda. Het is in hoofdzaak een vrijwilligersorganisatie met enkele professionele krachten in dienst van de stichting. In Roosendaal is Tiuri ‘buurman’ van het Kellebeek College. Met Kellebeek wordt al goed samengewerkt, met Vitalis mag de samenwerking nog wat verder groeien en bloeien. Bijzonder was dat die avond bleek dat ook De Rotonde samenwerkt met Tiuri. En dat de leerlingen van De Rotonde en de medewerkers van Tiuri al met elkaar op de planken staan. Volgend jaar krijgen Marij en ik een uitnodiging om daarbij aanwezig te zijn. Het lijkt me een feest, ik kijk er nu al naar uit.

Na afloop oefende ik nog even met de oude meester in zijn rol als lakei.  Ik keek hem strak en streng in de ogen en gaf hem een opdracht. Hij keek me net zo strak aan en zei niets. Na mijn opdracht op strenge en indringende toon herhaald te hebben, zei hij na een lange stilte: “nee meester, u bent mijn meester niet”. Even gemakkelijk wisselde hij van rol, van meester naar een lakei. Een heerlijk, spontaan moment.  We hadden veel schik met elkaar, met zijn ouders en zijn zusjes die er ook waren die avond, terecht vervuld van trots op hun zoon en broer.

Deze weblog is niet bestemd om reclame te maken, maar daar maak ik deze keer een uitzondering op. Zou u vriend van Tiuri willen worden, dan kan dat. Graag zelfs. En als mijn aanbeveling u helpt, dan vooral doen! Vriend worden van Passie². Kan het mooier?

Rob Franken

Stichting Steun Theaterwerkplaats Tiuri

Tja, wat er aan de hand in Breda met Vitalis en sport? Deze vraag is mij de afgelopen periode vaak gesteld. Aanleiding daarvoor waren de diverse berichten in de krant over het alsnog niet doorgaan van de sportaccommodatie op het vormalige JEKAterrein. Uiteraard tot groot verdriet (en, eerlijk is eerlijk) en boosheid, van mij. 

Met het College van B&W hebben we inmiddels uitvoerig over gesproken over de afgeblazen plannen. Daarbij hebben we de afspraak gemaakt om elkaar voor de zomer weer te spreken en dan knopen, welke dan ook, door te hakken. Dat overleg verloopt overigens in een positieve en constructieve sfeer.

Toch blijven de vragen mij bereiken uit alle hoeken van de Bredase samenleving, onderwijs en sport voorop. Voor wie geïnteresseerd is in de reden waarom ons ROC zoveel belang hecht aan een nieuw sportcentrum voor de Bredase samenleving, is er op de site van ROC West-Brabant een korte toelichting te lezen: wat wilden we realiseren en wat lopen we mogelijk mis? Daarbij hoeven we onze ogen niet te sluiten voor de grote financiële vraagstukken waar we met z’n allen in deze tijd voor staan, maar laten we vooral goed weten wat we mogelijk aan kansen laten liggen. Dan hoeft niemand verwijtend om te kijken.

Rob Franken

-

-

Beste lezer,

Een tijd geleden begon ik met het vooruit publiceren van enkele hoofdstukken uit ons Jaarverlag-2009-in-wording. In mijn vorige weblog schreef ik met trots over het hoofdstuk met 'Name & Shame-onderwerpen'. En belofte maakt schuld: bij een organisatie die transparant wil zijn in alle handelen, leest u hierna het concepthoofdstuk 'Name & Shame'...

Name & Shame

Er zijn ook voorbeelden te geven van prestaties waar we niet trots op zijn. Waar we prestaties hebben geleverd die ROC West-Brabant soms zelfs onwaardig zijn. De 'Shame'-onderwerpen van 2008 hebben we onverkort opgenomen met daaraan toegevoegd de bevindingen op deze onderwerpen in 2009.

 
Examenkwaliteit

• Het meest in het oog springende voorbeeld daarvan was in 2008 de zeer slechte beoordeling van onze examens door de inspectie. Periodiek onderzoekt de inspectie de kwaliteit van de examens op MBO-instituten, zo ook bij ons. En dat pakte niet goed uit. 7 Onvoldoende beoordelingen op een totaal van 11 kan met recht een ons onwaardig resultaat worden genoemd. Gelukkig kon de inspectie vaststellen dat wel op het juiste niveau wordt geëxamineerd. Maar op andere punten scoorden we onvoldoende. Nu is de beoordeling zo ingericht dat al een enkel (klein) onjuist onderdeel tot een algehele afkeuring van het betreffende examen kan leiden, maar het feit blijft staan.
• Deze score heeft ons sterk bezig gehouden en er is een task force examens uitgeroepen. Een daarop volgende interne audit door de dienst Audit&Control met externe ondersteuning liet evenwel zien dat de examens op een aantal Colleges nog steeds niet in orde zijn en dus is er sprake van een onverminderde zorg en aandacht.
• Bij een volgende beoordeling van de inspectie in 2009 bleken de opleidingen met een eerdere onvoldoende beoordeling (2008) nu positief beoordeeld te worden. Dat is mooi, al moet gezegd dat een examen van Vitalis een tweede onvoldoende beoordeling kreeg. Omdat het betreffende examen evenwel nog niet was afgenomen, is deze opleiding niet in de uiteindelijke beoordeling opgenomen. Ook is een aantal nieuwe beoordeelde examens negatief beoordeeld. Dat betreft opleidingen van Radius, Cingel en Markiezaat.  Kortom, op dit punt nog steeds een ROC-onwaardig niveau. Een recente, interne audit laat een verbeterd beeld zien, maar aanhoudende aandacht en zorg is gewenst en noodzakelijk.

Eerder verworven competenties

• Ook een negatieve beoordeling ontvingen we in 2008 met betrekking tot de kwaliteit van de EVC-procedures. Een heldere procedure moet ervoor zorgen dat kennis en kunde die mensen ook buiten het onderwijs hebben opgedaan op een zorgvuldige wijze wordt getoetst en vastgesteld. Dit als belangrijke input voor de ontwikkeling van een met betrokkene en dus op maat ontworpen opleidingstraject. We zijn op de goede weg, maar het is nog niet goed genoeg, aldus het oordeel van de inspectie. Nu is op dit onderzoek veel af te dingen omdat staand beleid met later vastgestelde, nieuwe normen werd beoordeeld, maar ook hier blijft het feit staan.
• Inmiddels heeft P3transfer, ons EVC-loket, wederom een EVC-erkenning verkregen. Op slechts een enkel punt zou nog een herbeoordeling plaatsvinden.

• Ook dit proces is inmiddels recent afgerond met een algehele en positieve beoordeling van P3transfer als uitvoerder van EVC’s. Daarmee mag P3transfer zich scharen in een select groepje van reguliere uitvoerders. Dit proces laat zien hoe een aanvankelijk "Shame" punt kan ontwikkelen naar een prachtig "Fame" punt. Vastberaden teamwork en een krachtige focus op een goed resultaat liggen hieraan ten grondslag. Chapeau! Dit dossier verandert van rubriek, van "Shame" naar "Fame" dus!

Kwaliteit in het VMBO

• Inmiddels heeft een nieuwe kwaliteitsbeoordeling van onze VMBO-scholen plaatsgevonden. Bij het schrijven van dit jaarverslag was het definitieve rapport nog niet ontvangen, maar er is sprake van een regelrecht punt van Shame. Met hulde aan de andere VMBO-scholen komen als zwak uit de beoordeling VMBO Prinsentuin Breda, van Cooth, Prinsentuin Halsteren (zelfs zeer zwak) en Westerpoort (ook zeer zwak). Het is uitermate teleurstellend te moeten vaststellen dat de onderwijskundige kwaliteit van de laatste twee scholen geen gelijke tred heeft gehouden met de prachtige nieuwbouwlocaties die zijn gerealiseerd, het tegendeel zelfs. Met betrekking tot van Cooth werd een zeer positief ontwikkelingsproces gemeld dat vertrouwen geeft voor de toekomst. De recent nieuw benoemde directeuren op de andere drie scholen hebben met hun teams in de komende jaren evenwel een enorme uitdaging voor zich. De opdracht luidt dat in 2012 geen onvoldoende beoordeling meer aan de orde zal zijn. Een uitkomst als deze is niet acceptabel. Aan management en teams is een helder signaal afgegeven. Excellentie is de enige norm die er toe doet.

Huisvesting 

• Een ander punt dat in het vorige jaarverslag (2008) gemeld moest worden, is de achterblijvende huisvesting bij een aantal Colleges. ROC West-Brabant pleegt grote inspanningen op het terrein van huisvesting. Vele scholen zijn inmiddels volgens de hoogste normen gehuisvest. Echter moeten we ook vaststellen dat de huisvesting van een aantal scholen nog ver beneden de norm ligt. Samenvattend kan gesteld worden dat voor deze scholen in 2009 besluitvorming heeft plaatsgevonden danwel op zeer korte termijn gaat plaatsvinden met een zeer positief perspectief. Zie daarvoor ook mijn vorige weblog, Name & Fame. Topprioriteit 1 is de huisvestingssituatie van de Praktijkschool Breda. De huidige situatie is niet langer uit te leggen, het perspectief heel goed: deze kinderen en dit team verdienen beter, veel beter.

En verder...

• Persoonlijk heb ik in 2009 als een punt van Shame ervaren dat ik een anonieme brief mocht krijgen van een medewerker danwel een groepje medewerkers. De toon van de brief was zeker niet verkeerd, een punt van zorg werd zorgvuldig geformuleerd, het onderwerp was onderwijsgericht en niet gericht op personen. Niets mis mee, maar waarom anoniem? Dat type brieven ontvang ik zelfs graag, maar dan wel met een open vizier, een naam en een rugnummer. Anonieme brieven passen niet binnen onze organisatie.  Wijst deze brief dan toch op een situatie van onveiligheid, iets van “het wordt je aangerekend”? Ik heb er over gecommuniceerd naar het complete medewerkersbestand. Ik hoop dat daarmee duidelijk is geworden dat dit soort brieven niet nodig zijn en mijn deur open staat. 

U begrijpt: er wordt voortdurend nagedacht over zaken die beter kunnen in ons ROC. Over de basiskwaliteit van ons onderwijs mag geen enkel misverstand bestaan, die moet gewoon goed zijn.  Met 'Name & Shame' maken we hoofdpijnpunten binnen het ROC West-Brabant bespreekbaar. Ze zijn mede richtinggevend aan activiteiten waarop we elkaar binnen het ROC aanspreken. 

Rob Franken

-

-

Beste lezer,

Een tijd geleden begon ik met het vooruit publiceren van enkele hoofdstukken uit ons Jaarverlag-2009-in-wording. Ik heb weer een hoofdstuk dat ik graag met u wil delen. Ik zeg er meteen bij: dit hoofdstuk heet niet voor niets 'Name & Fame'.  U begrijpt: 'Name & Shame' volgt binnen afzienbare tijd.

 Name & Fame

We benoemen de volgende in 2009 geleverde prestaties en resultaten waar we verschrikkelijk trots op zijn.

• We zijn trots op de diploma- en jaarresultaten van al onze MBO-instituten welke als excellent kunnen worden beschouwd. Alle Colleges hebben een basisarrangement in het kader van het toezicht van de inspectie. Dat betreft ook de afdeling Educatie van Kellebeek. Deze instituten leverden examenprestaties op alle niveaus ver boven de landelijke benchmark en (ver) boven de normen van de toezichthoudende inspectie.

• Opmerkelijk is op dit punt de prestatie van het Vitalis College. Met 2 (van de 4) niveaus scoort Vitalis in percentiel 70, dus in de top van ROC-land.

• We zijn trots op een aantal VMBO-scholen waarvoor hetzelfde geldt. Dat betreft Prinsentuin Oudenbosch en Andel, de Rotonde, Scala en Effent. Gewoon goede scholen.

• Bij elke benchmark van de MBO-raad dan wel het Ministerie van O,C&W scoort ROC West-Brabant tot (ver) boven de landelijke gemiddelde cijfers. Opmerkelijk is de recente financiële benchmark waarin we prima financiële cijfers laten zien, maar tegelijkertijd ook nagenoeg de laagste groepsgrootte studenten per docent.

• We zijn trots op de mate waarin medewerkers en leerlingen/studenten zich veilig voelen binnen de schoolmuren zoals blijkt uit de onderzoeken.

• We zijn trots op en prijzen ons dankbaar voor een ziekteverzuim van 4.28%.  Weliswaar licht boven de door ons zelf gestelde en zeer scherpe norm van 4%, maar toch nog steeds als zeer laag te beschouwen. Het is een uitdrukking van de mentale kracht en betrokkenheid van onze medewerkers. Opvallend is de stijging van het langdurige ziekteverzuim en een daling van het kort durende verzuim.

• We zijn trots op onze besturingsfilosofie van “groot en klein” tegelijk. Groot en massief in bestuurskracht. Klein, herkenbaar, onderscheidend en naar menselijke maat in de uitvoering.

• Moesten we vorig jaar in de rubriek “Name & shame” er nog melding van maken dat belangrijke huisvestingsprojecten maar niet tot afronding kwamen, nu ligt dat beeld wezenlijk anders. Kellebeek en Markiezaat zijn voluit in voorbereiding genomen, de architecten zijn aan het tekenen. Voor Radius en Vitalis geldt dat het nog slechts (even) wachten is op de definitieve keuze uit meerdere opties.  Een opmerkelijke prestatie van de dienst Huisvesting.

• We vorderen zeer met het opruimen van “black box-achtige” processen op elke plek in de organisatie en op elk niveau. Er is nog wel even te gaan, maar “de lat ligt al erg hoog”. De interne audits vanuit de dienst Audit & Control bewijzen zeer hun nut en waarde.

• Met de vaststelling van de 7 Prestatie Indicatoren in 2009 waarmee in 2010 een compleet dashbord zal worden ingericht en “gevuld” hebben we alle noodzakelijke “facts & figures” online en volledig beschikbaar, operationele indicatoren zowel als strategische indicatoren.  In kleur uitslaande thermometers verwijzen naar topprestaties dan wel aandachtsvelden.

• We zijn trots op de vele activiteiten welke zich in en rond het ROC afspelen. We noemen de jaarlijkse presentatie van onze toptalenten onder leerlingen en studenten, de vele sportactiviteiten, Doc-art als platform van kunstzinnige en culturele uitingen, de “adoptie” van grote projecten in Ghana en Kenia waarmee onze mondiale verantwoordelijkheid tot uitdrukking komt. De “adoptie” van een school in nood op Haiti door een groepje medewerkers op persoonlijke titel. En veel meer.

• Vermeldenswaard is toch zeker ook de buitengewoon coöperatieve wijze van samenwerking en afstemming met de Centrale Medezeggenschapsraad. Er is sprake van een groot wederzijds begrip en een inzet in het belang van de organisatie. Een sterk gevoel van “trekken aan dezelfde kant van het touw”. Natuurlijk lopen soms de discussies ook wel eens hoog op maar dat is een teken van grote betrokkenheid. Een Chapeau is op z’n plaats. Het Jaarverslag van de Centrale Medezeggenschapsraad wordt opgenomen in de bijlagen bij de jaarstukken.

• De vele, vele innovaties zijn evenzoveel prachtige voorbeelden van de “fris- en fruitigheid” van de organisatie. Naar buiten kijken, kansrijke ontwikkelingen van elders benutten, op eigen kracht innovaties inzetten. De dag van het innovatieve leermiddel in november 2009 waaraan ruim 1300 medewerkers deelnamen. De evaluatie leverde hoge waarderingsscores op. Aandachtspunt is natuurlijk het vermogen om innovaties te laten landen in ons onderwijs. Een majeure opdracht voor de komende jaren.

• We zijn dankbaar en vol lof over de vele voorbeelden van prachtige maatschappelijke stages waarmee heel dikwijls onze eigen MBO-studenten gekoppeld worden aan onze eigen VMBO-leerlingen. Kan het mooier?  

Inderdaad, kan het mooier? Ja, natuurlijk, zoals bij iedere organisatie met zelfreflectie. Leest u in een van mijn volgende blogs het hoofdstuk 'Name & Shame' .

Rob Franken